Ceza Hukuku, Ceza Mahkemesi

Türk Kanunlarınca suç olarak düzenlenen eylemleri gerçekleştirmek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek, kurulan suç örgütüne üye olmak Türk Ceza Kanununun 220. maddesi kapsamında suç olarak öngörülmüştür. Bu suçtan yargılananların cezalandırılabilmesi için örgütün yapısının amaç suçun işlemeye elverişli olması gerekmektedir. Ayrıca bir suç örgütünün varlığından söz edebilmek için en az 3 kişinin olması gerekmektedir.

Bu suçun cezası hapis cezasıdır, paraya çevrilmesi söz konusu değildir. Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kurmak veya yönetmenin temel cezası dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıdır. Suç işlemek için oluşturulmuş örgüte üye olanlar için belirlenen ise  iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıdır. Kanun hükümlerine ve somut olayın değerlendirilmesine göre cezada artırım ve indirim yapılabilmektedir.

TCK m.220 kapsamında bahsedilen örgüt adi suçlar içindir. Terör suçlarına ilişkin örgütlü suçlara ilişkin hükümler Kanunun 314 ve devamı maddeleri ile Terörle Mücadele Kanununda yer almaktadır.

Örgütün silahlı olması, cezanın artırımını gerektirmektedir. Suç işlemek amacıyla kurulan örgüt, silahlı bir örgüt ise belirlenen ceza miktarı dörtte birinden yarısına kadar artırılır.

Örgüt kapsamında suç işlenmesi halinde; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek ya da üye olmak suçlarından verilen cezanın yanı sıra işlenen suçlardan dolayı ayrıca cezalandırmaya gidilir.

Silahlı suç örgütlerine özel olarak düzenlenen hükme göre; bir kişi örgüte üye değil ancak örgüt adına suç işlemişse ayrıca hapis cezasına hükmedilir. Suçun niteliğine bağlı olarak cezada yarı oranda indirim yapılabilir.

Kişi örgüt hiyerarşisinde yer almıyor ancak örgüte bilerek ve isteyerek yardım ediyorsa örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Yapılan yardımın niteliği değerlendirilerek cezada üçte bire kadar indirim uygulanabilir.

Örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini öven, teşvik eden, meşru gösteren şekilde propaganda yapan kişiler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Örgüt propagandası basın ve yayın yoluyla işlenmişse verilen hapis cezasında yarı oranında artırıma gidilir.

Örgütün kurucusu ya da yöneticisi olmakla birlikte örgüt kapsamında suç işlenmeden önce örgütü dağıtan kişi cezalandırılmaz. Benzer şekilde eğer soruşturmaya başlamadan önce kişi örgütü dağıtmışsa ya da dağıtılmasına sebep olacak bilgileri vermişse cezaya hükmolunmaz.

Örgüte üye olmakla birlikte örgüt kapsamında bir suça katılmadan gönüllü olarak ayrılan ve ayrıldığını ilgili makamlara bildiren kişi bu suçtan dolayı cezalandırılmaz. Yine örgüt faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suça karışmayan kişi, yakalandıktan sonra pişman olarak örgütün dağılmasını sağlayan veya örgüt üyelerinin yakalanmasını sağlayan bilgileri ilgili makamlara vermişse etkin pişmanlık hükümleri uyarınca cezalandırılmaz.

Suç örgütünü kuran, yöneten, örgüte üye olan, yardım eden, üye olmayıp örgüt kapsamında suç işleyen kişi gönüllü olarak teslim olmuşsa, örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermişse hakkında örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçundan dolayı ceza verilmez. Yakalandıktan sonra bu bilgileri verirse cezada indirim yapılır.

Yukarıda bahsedilen cezalandırılmama halleri etkin pişmanlık, eski adıyla faal nedamet kapsamındadır. Bu suç kapsamında etkin pişmanlıktan yararlanan kişiler hakkında 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanır, bu süre 3 yıla kadar çıkabilir. Etkin pişmanlık hükümleri bir kişi hakkında ancak 1 kere uygulanabilir.