İnsan Hakları (Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru), tüm insanların sadece insan oldukları için bazı temel haklara sahip olduklarını ifade eder. Bu haklar, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası sözleşmelerde belirtilmiştir. Bireyler, kamu gücünü kullananlar tarafından Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinin veya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki bir hakkın ihlal edildiğini düşündüklerinde anayasal yargı denetimine başvurabilirler. Kamu gücünü kullananlar, bireyler olduğu gibi kurumlar da olabilir.
Örneğin, hakları ihlal edildiğine inanan kişiler, yargılama sürecinde ilgili kararın kesinleşmesinden itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilirler. Aynı şekilde, uluslararası başvuru yolları da mevcuttur ve en bilineni Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)’dir. Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olduğundan bu sözleşme Türkiye için bağlayıcıdır ve dolayısıyla AİHM kararları Türkiye Cumhuriyeti için bağlayıcı ve zorunlu olarak uygulanır. İnsan hakları ihlalleriyle ilgili olarak bireyler, hem ulusal hem de uluslararası organlara başvuruda bulunabilirler. Bir diğer uluslararası başvuru yolunun Birleşmiş Milletler’e yapılan başvurular olduğunu belirtmek gerekir. Bireysel başvuru yapabilmek için avukatla temsil edilme zorunluluğu olmasa da, sıkı şekil şartları ve kabul edilebilirlik kriterleri bulunduğundan bu alanda deneyimli bir avukattan profesyonel yardım almanız önerilir.